do góry

Kamienica nr 7 (1766/1907)

Kamienica powstała w 1766 r. w konwencji późnobarokowej. W końcu XIX w. projektowano jej przebudowę, która nie doszła jednak do skutku. W 1907 r. na tyłach kamienicy ustawiono nowy budynek, a część wnętrz przebudowano. Kolejne interwencje budowlane w kamienicy i na posesji nastąpiły w latach 50. XX w.

 

Townhouse no. 7 (1766/1907)

The building was erected in 1766 in the late baroque style. Its alteration was planned at the end of the 19th century but eventually did not take place. In 1907 a new building was erected at the rear of the house and the interiors of the main house were partly remodelled. Further alterations to the property took place in the 1950s.

Czytaj więcej

Kamienica powstała prawdopodobnie w 1766 r., zgodnie z datowaniem przyjętym jeszcze w okresie zaboru pruskiego. Jest domem szczytowym w stylu barokowym, a jego losy od 1805 r. wiążą się z młynarzem Walentynem Rantzem/Rontzem, który odkupił posesję za sumę „rodzinną” 300 talarów od ojca Gottlieba. Na przyrynkowej parceli znajdowały się wówczas dom, budynek tylny oraz szopy względnie skrzydło boczne. Pół wieku później, w latach 50. XIX w., doszło do kolejnej symbolicznej sprzedaży posesji w rodzinie. Tym razem sumę 300 talarów zapłacili córka Dorota Weronika z mężem Franciszkiem Kretschmerem.

W 1883 r. posesja wraz z zabudową przeszła w obce ręce. Od Kretschmerów odkupił ją kupiec Julius Hamburger, który planował istotną przebudowę parteru kamienicy. Zamierzał on w osi centralnej wykonać wejście i sień, zaś symetrycznie po bokach, w osiach skrajnych, miały znajdować się okna wystawowe i wejścia do urządzonych po obu stronach sieni sklepów. Projektu jednak ostatecznie nie zrealizował. Ćwierć wieku później, w 1907 r., nowym właścicielem kamienicy i posesji stała się Joanna Schreiber, która jeszcze w tym samym roku podjęła prace budowlane. W ich efekcie dokonano zwężenia sieni i powiększenia jednego lokalu sklepowego, wprowadzono nową klatkę schodową i zaprojektowano obniżenie piwnic w tylnym trakcie domu. Jednocześnie rozebrano boczne skrzydło, budując w poprzek podwórza tylny budynek z przejazdem na parterze. Na piętrze tegoż budynku urządzono kuchnię i łazienkę, skomunikowane z kamienicą przyrynkową za pomocą wąskiego łącznika.

W 1913 r. posesja z zabudową została włączona do centralnego systemu kanalizacyjnego. Dekadę później, w 1924 r., właścicielka wyremontowała wnętrza i dach kamienicy. W 1926 r. dom frontowy został na nowo otynkowany, a następnie Joanna Schreiber sprzedała nieruchomość leszczyńskiemu kupcowi Mikołajowi Smyczkowi, gwarantując jednak sobie i swej siostrze Adelheid dożywotnie prawo zamieszkiwania w pięciu pokojach domu.

W czasie okupacji hitlerowskiej sklep stał się własnością Wernera Brodbecka, a po 1945 r. posesja trafiła ponownie do prawowitego właściciela. W końcu lat 50. XX w. w wąskim podwórzu ustawiono jeszcze murowany kiosk z konfekcją, który spowodował jednak ciasnotę w niewielkiej przestrzeni, wpływając negatywnie na całość zabudowy. Przy okazji tej inwestycji sień w budynku frontowym została wyłożona drewnianą boazerią.

W dniu 16 września 1970 r. kamienica została wpisana do rejestru zabytków, zyskując numer 516/1229.

 

dr hab. Miron Urbaniak, prof. nadzw.

Instytut Historyczny UWr

Bibliografia:

1     Archiwum Państwowe w Lesznie, Akta miasta Leszno.

2     Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Poznaniu Delegatura w Lesznie, Ewa Kręglewska-Foksowicz, Kamienica Rynek nr 7. Rozpoznanie historyczno-konserwatorskie, Poznań 1976/77.3

3     Komolka Mirosława, Sierpowski Stanisław, Leszno. Zarys dziejów, Poznań 1987.

4     Kręglewska-Foksowicz Ewa., Sztuka Leszna, Poznań 1981.

5     Urbaniak Miron, Modernizacja infrastruktury miejskiej Leszna w latach 1832–1914, Poznań 2009.